Kalp krizi, sıcak değil soğuk havaları daha çok seviyor. Evinin önündeki karları temizlerken kalp krizi geçiren insanlara tüm dünyada çok sık rastlanıyor. Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Kışın markete giderken bile kriz riski yaşanır” diyor

Soğuk havalar kalbimizi nasıl etkiliyor?

İnsanlar sıcakkanlı canlılardır ve hava soğuduğunda bile vücut ısılarını korumak zorundadırlar. Vücut; soğuk havada ısı kaybını önlemek için kan damarlarını büzerek ısı kaybını azaltmaya çalışır. Ayrıca, enerji üretiminin artması için metabolizma hızlandırılır. Buna rağmen ortaya çıkan ısı kaybını yerine koymak amacıyla; kalp hızı ve debisi artar. Bu sonuçları oluşturmak için de adrenalin başta olmak üzere bir dizi sinirsel ve hormonal mekanizma harekete geçer.

Bu değişimlerde en büyük görev kalbimize düşüyor değil mi?

Soğuk havada, kalbin iş yükü belirgin şekilde artış gösterir. Ayrıca damarlar da daralır. Bu nedenledir ki soğuk havada daha çabuk yorulur ve daha çabuk nefes nefese kalırız. Yine aynı nedenle, yani damarlar büzüştüğü, kalbe giden kan miktarı azaldığı, azalan o kanın içindeki oksijen de az olduğu için; eller, ayaklar, burun ucu ve dudaklar morarır.

Bahsettiğiniz bu değişimler sonucu hangi sorunlar ortaya çıkabilir?

El ve ayaklarda kangren, kalp yetersizliği olanlarda kalp yetersizliğinde artma, kalp ritmi bozuklukları, koroner damarlarında darlık olanlarda göğüs ağrısı ve hatta kalp krizi ortaya çıkabilir. Soğukla karşılaşma ne kadar hızlı olursa vücudun tepkisi de o kadar şiddetli olur. Örneğin, soğuk suya düşenlerde bu reaksiyonlar çok hızlı gelişir.

Kalp sorunu olanlar grip aşısı yaptırmalı mı?

Kalp hastaları her yıl grip aşısı, beş yılda bir de zatürre aşısı olmalıdır. Sağlıklı kişilerde hafif bir kırıklık nedeni olan grip ve soğuk algınlığı; kalp hastalarının kış aylarındaki en önemli ölüm nedenleri arasındadır. Bu yüzden aşılarınızı ihmal etmeyin.

Kış aylarında artan hava kirliliği de önemli bir sorun. Bu durum kalp hastalarını nasıl etkiliyor?

Hava kirliliğinin temel etkisi, havadaki oksijen miktarını azaltmasıdır. Havanın içindeki karbondioksit miktarının artışı da sorundur. Havadaki partikül sayısının artışı, akciğerlerde alerjik ve mekanik çeşitli reaksiyonlara yol açar. Bu olayların tümü kalp hastaları için son derece zararlıdır.

Egzersiz yapan kalp hastaları nelere dikkat etmeli?

“Hava soğuk ne yapayım?” gibi bir bahane aslında çok kişinin işine gelir. Bu dönemde yürüyüşler bırakılmamalıdır. Kış mevsiminde havanın dışarı çıkılamayacak kadar kötü olduğu günlerin sayısı, mevsimin beşte birini bile bulmaz. Kalan günlerde ise uygun giysi ve ayakkabılar seçilerek yürüyüşlere devam edilmelidir.

Kalp krizi riskinin kış aylarında artmasının nedeni nedir?

Damarların büzülmesi, tansiyonun yükselmesi, kalbe dönen kan miktarının artması ve kandaki oksijen miktarının azalmasıdır. Bunlara bir de kan pıhtılaşmasının artması eklenince; kalp krizleri için uygun ortam ortaya çıkar. Ancak, yine de birkaç koşulun üst üste gelmesi gerekir. Kalp yetersizliği ve soğukla ani karşılaşma; krizi tetikleyen etkenlerdir.